Budki lęgowe dla ptaków

Tworząc ogród przyjazny ptakom, nie tylko działamy na rzecz lokalnej przyrody, lecz także zapewniamy sobie korzyści – stwarzamy warunki do obserwacji przyrodniczych w ogrodzie oraz zyskujemy sprzymierzeńców w kontrolowaniu liczby owadów.

Najlepszym sposobem wspierania ptaków jest zachowanie ich naturalnych dziupli, np. w starych drzewach owocowych. Jeśli jednak w ogrodzie nie ma takich miejsc, warto w nim zawiesić budkę (skrzynkę) lęgową.

Jak to zrobić?

Jest kilka typów budek lęgowych, z których korzystają gatunki ptaków o różnych rozmiarach i preferencjach. W ogrodach i sadach, gdzie mile widziani są owadożercy, można zainstalować mniejsze budki (typ A oraz A1) odpowiednie dla sikor i muchołówek, mogą je też zamieszkiwać kowalik, wróbel czy mazurek.

Na co zwrócić uwagę przy konstruowaniu lub zakupie budki?

Budka powinna być szczelna i dzięki temu zapewniać ochronę przed zimnem i wilgocią.

Dach budki powinien być spadzisty w kierunku od pnia do otworu.

Przednia ścianka budki powinna być dość gruba (ok. 4 cm), co utrudni lub uniemożliwi drapieżnikom dostanie się do jaj lub piskląt.

Nie montujemy patyczka pod otworem wlotowym, może on ułatwić dostanie się drapieżnika do wnętrza budki.

Budkę powinno dać się otworzyć, aby oczyścić ją ze starego gniazda. Ruchomą przednią ścianę najlepiej zamknąć na zakrzywiony gwóźdź, a nie na wkręty. Usuwanie starych gniazd z budek może być realizowane od połowy października do końca lutego (po okresie lęgowym). Jest to ważne, ponieważ stare gniazda są siedliskiem pasożytów (dlatego czyszczenie powinno się wykonywać w gumowych rękawicach i w maseczce ochronnej), a nieoczyszczone budki rzadziej będą zasiedlone w kolejnym sezonie. Po otwarciu budki należy usunąć stare gniazdo, nie należy jednak używać jakichkolwiek detergentów.

Do samodzielnego wykonania budki warto wykorzystać stare deski, ważne jest jednak, by były one w dobrym stanie i oczyszczone – nie malowane czy impregnowane (wyjątkiem są impregnaty naturalne, np. pokost lniany).

Gotową budkę na listwie mocującej przybijamy gwoździami do drzewa, co najmniej 3 m nad ziemią, w zacienionym miejscu. Należy wybrać miejsce zaciszne, raczej w głębi ogrodu. W większości przypadków budki nie powinny wisieć bliżej niż 20–30 m od siebie.

Przykładowy schemat budki lęgowej typu A, m. in. dla sikor i muchołówek.

Zdjęcie tytułowe: Przykładowa budka lęgowa. Zdjęcie z Parku Bednarskiego w Krakowie.